تبلیغات
منطقه آزاد - بررسی آراء صاحبنظران دربارۀ منزلت اجتماعی :
یکشنبه 8 مرداد 1391

بررسی آراء صاحبنظران دربارۀ منزلت اجتماعی :

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :اجتماعی ،

بررسی آراء صاحبنظران دربارۀ منزلت اجتماعی:

نظریات قشربندی اجتماعی :

همواره نابرابری در جایگاه اجتماعی افراد در اکثر کشورهای جهان در طول تاریخ وجود داشته است و به مرور زمان به صورت ساختار در آمده است و حتی به طور رسمی وارد سیستم قانونگذاری و قوانین برخی از کشورها شده است . ساختارمند شدن نابرابری جایگاه اجتماعی افراد در یک جامعه ، قشربندی اجتماعی نام گرفته است .

هنگامیکه اشخاص مشمول سلسله مراتب شوند و این مراتب را به حکم ابعاد مختلف نابرابریها پیدا کنند – اعم از اینکه نابرابریها مربوط به درآمد ، ثروت ، قدرت ، حیثیت ، سن ، نژاد یا خصوصیات دیگر باشد – تفاوتهای اجتماعی بصورت مرتبه بندی یا قشربندی در می آید . اعضای قشرهای مختلف که هر یک از سطوح سلسله مراتب قشربندی راتشکیل می دهند ، معمولاً از لحاظ نصیب های زندگی و سبک های زندگی با یکدیگر اشتراک دارند و ممکن است وقوفشان را بر این اشتراک عملاً نشان می دهند . این خصوصیات به نوبه خود آنها را از اقشار دیگر متمایز می کند .جامعه شناسان معمولاً سه سنخ عمده در قشربندی تشخیص می دهند که عبارتند از : کاست ، مراتب اجتماعی و طبقه .

به این ترتیب ، مفهوم قشربندی اجتماعی در آراء اندیشمندان علوم اجتماعی یکی از اساسی ترین مفاهیم جامعه شناختی است که بیانگر سلسله مراتب اجتماعی در نظام ها و ساختهای مختلف اجتماعی در جامعه است .در این ارتباط اگر چه اختلاف نظرهای متعددی در بسیاری ازمباحث مربوط به نابرابری اجتماعی وجود دارد ، اما یک نکته که اغلب متفکران اجتماعی از ارسطو و افلاطون گرفته تا مارکس و وبر بر آن تأکید دارند ، این مهم است که انسان در چه موقعیت اجتماعی – اقتصادی است ؟

افلاطون از اولین دانشمندانی است که با مطرح کردن مدینه فاضله تلاش دارد تا نابرابری های جامعه را بر طرف و عدالت اجتماعی را بر پا کند . او جامعه ای بشدت قشربندی شده را پیشنهاد می کرد که در آن و ظیفه اصلی زمامداران ، تأمین برابری فرصتها برای همۀ افراد جامعه ، محو کامل مالکیت خصوصی و تلاش بی دریغ درراه خیر عمومی است . (تامین ، ملوین, 1373, ص. 2)

ارسطو نیز وجود طبقات برای جامعه را امری ضروری دانسته است و لازمۀ شکل گیری جامعه را تقسیم مردم به طبقات و تقسیم اموال می داند .همچنین او نابرابری های جوامع را به استعدادهای افراد وابسته می داند و اعتقاد دارد که طبیعت ، یکی را فرمانروا و دیگری را فرمانبردار می سازد و به این صورت نابرابری های اجتماعی را توجیه می کند . (تامین ، ملوین, 1373, ص. 3-2)

جامعه شناسان آمریکائی اغلب ادعا کرده اند که سنخ « طبقاتی » قشربندی – که در سایر جوامع صنعتی به چشم می خورد – در مورد جامعۀ آنها صدق نمی کند . در این رابطه نظریاتی چند عنوان می شود :

  مراتب اشخاص مبتنی بر ملاکهای مختلفی است که از جمله درآمد ، اشتغال ، قدرت  ، نژاد ، مذهب   و تحصیلات را شامل می شود : افراد ممکن است با فلان ملاکها ، دارای شأن یا حیثیت بالایی باشند   ولی با ملاکهای دیگر شأن و حیثیت آنها نازل باشد . این وضع سبب می شود که مرتبه بندی در       خطوطی متوازی قرار گیرد و مالاً بوجود آمدن یک دستگاه مرتبه بندی ساختاری شده را نا محتمل    سازد .

  سلسله مراتب چیزی است که فقط یک رشته دارد و معمولاً اساسش بر اشتغال قرارگرفته است . در    یک چنین دستگاهی ، درآمد و حیثیت همراه با اشتغال دست به دست هم می دهند و دستگاه درجه      بندی شده دقیقی را پدید می آورند که تعداد کثیری از اقشار را در بر می گیرد بدون آنکه شکافهای    فاحشی در میانشان وجود داشته باشد . (پویان , 1367, ص. 377)

دانشمندان علوم اجتماعی به طور کامل برسر نوع و دسته بندی یا روش مقایسۀ انواع سیستم های قشربندی اجتماعی – که در تمام تاریخ جوامع انسانی وجود داشته اند – توافق ندارند .به همین لحاظ جامعه دارای بخشهای متفاوت و متشکل از قشرهای گوناگون می شودکه با نظام سلسله مراتبی موجود ، مطابقت دارد ، آنهایی که توانا و قدرتمند هستند ، در لایه بالایی جامعه و دیگران در لایه های پایین قرار می گیرند .

قشربندی اجتماعی نیز از کنش متقابل میان افراد جامعه بوجود می آید. زمانی که افراد جامعه در مدتی طولانی با هم کنش متقابل داشته باشند ، تمایل دارند ، افراد و گروههایی که با هم تفاوت دارند را با یکدیگر مقایسه و مرتبه بندی کنند . هرجامعه ای در جهت تداوم و پیوستگی و بازتولید نابرابری و قشربندی اجتماعی ، روشها یی را جهت توجیه نابرابری های موجود و دفاع از وضعیت کنونی در بین اعضاء خود به کار می برد . این روشها نوعاً به فرآیندی با عنوان مشروعیت بخشی در گذشته و – تا حدودی در دوران حاضر – عمل می کرده اند . مردم ممکن است فکر کنند که این فرآیندها همیشه بوده و خواهد بود. بنابراین ، ذهنشان را بر هر جایگزینی در این میان می بندند و ممکن است از توجیه ایدئولوژیک سیستماتیکی استفاده نمایند . در این میان ، بیشتر از اوقات نوعی از توجیه ایدئولوژیکی در قالب مذهب نمایان می شود. (محسنی ، منوچهر, 1382, ص. 204 و 194)

به این ترتیب ، سیستم قشربندی اجتماعی در جامعه ای وجود دارد که در آن نابرابری های اجتماعی نهادینه شده است .این نهادینه شدن به صورتی است که جامعه به طبقاتی اجتماعی تقسیم می شود که اعضای آنها دسترسی یکسانی به فرصت ها و امتیازهای اجتماعی ندارند . در سیستم قشربندی اجتماعی بسته ، جایگاه اجتماعی فرد را سلسله مراتبی تعیین می کند که انتسابی است و فرد در تعیین ویژگیها ی آن نقشی ندارد ، بر عکس در سیستم قشربندی اجتماعی باز ، موقعیت فرد بستگی تمام به دستاوردهای اکتسابی او دارد و فرد می تواند از نردبان سلسله مراتب اجتماعی بالا یا پایین برود . (عضدانلو , 1384, ص. 479)

 نظریه وارنر :

نخستین بار وارنر بود که توجه جامعه شناسان آمریکایی را در تحقیقات مربوط به قشربندی اجتماعی به اهمیت معیارهای شهرت و حیثیت جلب کرد .او کوشید فهرستی از خصوصیات تعیین کنندۀ پایگاه اجتماعی را بر اساس معیارهای اصل و نسب ، تمکین ، میزان تحصیلات و درآمد تدوین کند .به نظر او اینها ملاکهای ارزیابی ارزش اجتماعی است که آمریکاییان در انتخاب دوستان خود و رفقای فرزندانشان به حساب می آورند . اختلاف نظر اساسی میان وارنر و مارکس در این است که نخست سادگی نسبت تقسیم جمعیت یک جامعه بر حسب مالکیت یا درآمد و دررهیافت مارکسیستی با کثرت معیارهایی که در مطالعات وارنر بکار رفته است متفاوت است . دوم ، در روش مارکسیستی تقسیم قشرهای اجتماعی ، به قضاوت اشخاص دربارۀ وضعیت خودشان و نیز به قضاوت دیگران دربارۀ آنها ، توجهی نشده است ، در حالیکه در مطالعات وارنر این ارزیابیها بسیار محل استناد بوده است . سوم ، در حالیکه وارنر و شاگردانش به مدلهای تشکلهای اجتماعی توجه دارند ، در رهیافت مارکسیستی به این تشکلها ( حزب ، سندیکا ، باشگاه و... ) اعتنایی نشده است .

به تبعیت از وارنر ، کلیۀ مطالعات قشربندی اجتماعی در آمریکا در هر یک از مطالعات سه گانه بالا، میانه و پایین دو سطح ( بالا و پایین ) تمیز می دهد و بدین ترتیب طبقات شش گانه ای بدست می آید : طبقۀ بالای رو به بالا[2] و طبقۀ بالای رو به پایین [3]طبقۀ میانۀ رو به بالا[4]وطبقۀمیانۀ رو به پایین[5]  و طبقۀ پایین رو به بالا[6] و طبقۀ پایین رو به پایین [7]. (تامین ، ملوین, 1373, ص. 138)

ماکس وبر:

ماکس وبربا همسان دانستن مفهوم پایگاه بامنزلت سعی دارد آن را درکنار طبقه مطرح کند ،به طوری که وی ضمن تفکیک و تمیز منزلت (پایگاه ) سیاسی و طبقه اجتماعی یادآورمی شود که پایگاه اجتماعی هرفرد همراه با طبقه و قدرت ،سه بعد اصلی قشربندی اجتماعی را تشکیل می دهند ،ولی مشخص نمی کند که کدام یک ازاین سه بعد دارای اولویت است .وی یادآور می شود اگر فرد ،پایگاه بالائی داشته باشد ،به دنبال آن ثروت نیز خواهد داشت .

ازنظر وبر مهمترین سرچشمه های تکوین پایگاههای مختلف به این قرار هستند :

-         شکل گیری سبک ویژه زندگی ،بخصوص نوع شغل

-         کاریزمای موروثی برخاسته از ادعا بریک موقعیت منزلتی ناشی ازتولد .

-         سلسله مراتبی با سیاستی متناسب که توسط گروههای اجتماعی مشخصی انحصاری شده است .

بطور خلاصه به همراه مارکس ،وبر نیز اهمیت اساسی تفاوتهای ثروت را در شکل دهی گروههای منزلتی و در تثبیت نهائی خطوط برتر و امتیاز در میان آنها تصدیق نمود. (خدابنده لو، سعید , 1372, ص. 43)

بر اساس نظر وبر ،قشربندی بر سه عامل اصلی بنا شده است که تا حدودی از یکدیگر مستقل هستند و برای درک کامل قشربندی باید اثر متقابل آنها بر یکدیگر مورد توجه قرار گیرد . وی ابتدا به تعریف نظام اقتصادی مانند مارکس می پردازد وآن را براساس امکانات و فرصتهای زندگی اقتصادی فرد می داند و شاخصهای آن را خانواده ،شغل ،سرمایه و منطقه و محل سکونت یا هردو عامل تعیین کننده دیگر فرصتهای نامساوی و متفاوت درتملک اموال اقتصادی دردسترسی به مال که تعیین کننده وضعیت طبقاتی است

می شمارد و می گوید :اصولاً ماهیت دارائی به وسیله فرهنگ هر جامعه تعریف می شود .(همان , ص. 43 )

عامل دوم ابداعی مربوط به وبر است که آن را «استاتو» می نامد .منظور اوازاین واژه جای اشخاص درسلسله مراتب منزلت اجتماعی است .مشخصه منزلت شکل زندگی ،شیوۀ مصرف ،شیوۀ سکونت ،پوشش ،ازدواج و خلاصه صورت معینی ازتربیت درمعنای وسیع کلمه است .اگرچه شاخصهای منزلت اجتماعی متنوع است ،اما تأکید بیشتر برنحوۀ مصرف قرار دارد .(همان , ص. 32 ) 

گروههای منزلت ،امکانات ازدواج را نیز تعیین می کنند زیرا افراد دارای منزلت واحد ، از بین اشخاص هم منزلت خود همسر انتخاب می کنند . همچنین گروههای منزلت امکانات شغلی را نیز تعیین می کنند .(همان , ص. 33 )

برای منزلت اجتماعی منابعی به این شرح می توان برشمرد :

-         موقعیت اجتماعی نهادی شده همچون شغل که می تواند منبعی برای قدرت و ثروت نیز باشد .میزان منزلت مربوط به نقش به عواملی مانند درآمد ،قدرت ، مهارت ، و اهمیت آن برای جامعه و همچنین فداکاری هاو کوششهای لازم برای بدست آوردن آن بستگی دارد .

-         دارائی که مربوط به جوامعی است که نابرابری های فاحشی درثروت دارند .دلیلش نیز آن است که ثروت مستلزم شایستگی فعالیت و کوشش می باشد .

-         قدرت نیز می تواند منبع منزلت و احترام باشد .

ویژگیهای شخصی مانند زیبائی ،قدرت جسمانی ،شهامت و شجاعت و هوش گاه چنین منزلتی به گروهی که فرد به آن متعلق است می بخشد .در این صورت منزلت اجتماعی با عواملی همچون سن ، نژاد ،دین یا ملیت مرتبط است .بهنجار بودن و بهره مندی از ارزشهای انسانی و اخلاقی ( منظور ارزشهای غیر مادی است ) و رعایت قواعد رفتاری مورد قبول جامعه نوعی احترام اجتماعی به ارمغان می آورد .چنین ارزشهائی اگر بتواند به شکل نمادین و با علائم خارجی مانند لباس ، مدارک فرهنگی و تحصیلی نمایش داده شوند منبع منزلت و احترام بودنشان بیشتر آشکار می گردد .

ارزش دیگر ،علم و دانش است .به میزانی که فرد سالهای بیشتر صرف کسب علم کرده باشد احترام بیشتری خواهد داشت ،بویژه اگر با ارزشهای دینی و مذهبی همراه شوند و حالت تقدس به خود بگیرند .

خدمات و موفقیت های بزرگ ،منبع دیگر منزلت است .(همان , ص.40-38 )

گروههای منزلتی براساس سبک زندگی متفاوتشان مشخص می شوند که خود بازتاب وجهه های متفاوت است . شیوۀ زندگی اولین مبنا و معیار تشخیص گروههای منزلتی است منزلت موروثی ،تحصیلات رسمی و منزلت شغلی رانیز باید بدان افزود که هر یک معرف مبنائی است برای نمایش

سبک های متفاوت زندگی که بین اقشار اجتماعی در یک محیط اجتماعی تمیز داده می شود .

سومین عاملی که به نظر وبر تعیین کننده قشراجتماعی است نظام سیاسی و توزیع قدرت درجامعه است.معمولاً احزاب سیاسی سازمانهائی هستند که نقش مهمی درتوزیع قدرت دارند .دراینجا در کنار منزلت اجتماعی ، منزلت اقتصادی و سیاسی فرد وضوح بیشتری می یابد .

قدرت مانند دارائی پدیده ای عینی و قابل تملک نیست .قدرت می تواند موقعیتی نهادی شده باشد ، مانندرئیس جمهور یا پدر و مادر که به ترتیب کارمند و فرزند باید از آنها اطاعت کند. این قدرت قانونی نام دارد که با نقش معینی مرتبط است و گاهی زور ، دارائی و ویژگیهای فردی همچون زیبائی ،

ذکاوت ،جذابیت و نفوذ شخصیت می تواند دیگران را تحت تأثیر قرار دهد .

اما به طور کلی قسمت اعظم منابع قدرت را می توان با نقش اجتماعی که فرد به عهده دارد تحلیل نمود .دیدگاه وبر حدواسطی بین نظریه های عینی[8] و ذهنی  [9]   است .

منظور ازذهنی توجه به برداشت شخصی است و اینکه افراد               

موقعیت خود را چگونه ارزیابی می کنند . به نظر وبر ارزیابی و تفسیر خود فرد از موقعیت طبقاتی اش اهمیت و اعتبار آشکاری دارد .زیرا تأثیرات این برداشت شخصی در رفتار او منعکس می شود .بعد عینی بیشتر به وسیله فرآیندهای اقتصادی تعیین می شود ،درحالی که منزلت قضاوتهای ذهنی را با وضوح بیشتری منعکس می کند ( همان , ص. 38-37 )

ژولین فروند درمیان وجهه نظر قشرهای گوناگون وپدیده های دینی مورد نظر وبر رابطه برقرار می کند . (فروند ،ژولین, 1362, ص. 211)

بسیاری از کالاها در یک نظام پولی در خدمت پنهانی نشان دادن و بالا بردن سطح منزلت اجتماعی افراد عمل می کند. کادیلاک سوار شدن نشانه این است که شخص کادیلاک سوار به قشری بالاتر از شورلت سواران تعلق دارد .الگوهای مصرف و الگوهای رفتار را عموماً نباید تنها برحسب کارکردهای آشکار آنها به حساب آورد ممکن است که یک الگوی مصرف حتی هیچ گونه کارکرد آشکاری نداشته باشد و آن را تنها باید بر حسب بالا بردن منزلت اجتماعی توجیه کرد .

بنابراین وبلن چنین استدلال می کند که عادات فکری که با پایگاه فرد در نظام اجتماعی و شغلی همخوان هستند در انواع معرفت و رفتار منعکس می شوند و به عادات فکری و رفتار افراد شکل می دهد . (کوزر ،لوئیس, 1370, ص. 4-263)

بنابراین همانند وبر ،وبلن نیز معتقد به رابطه بین الگوی مصرف بعنوان یکی از ابعاد فکری و رفتار حیات اجتماعی با پایگاه اقتصادی اجتماعی بویژه بعد منزلتی و اجتماعی آن است .

 دیدگاه ساختگرائی پیتر ام بلاو :

از نظر بلاو تمام مبادلات تحت این فرض انجام می گیرد که فردی که پاداشها را می بخشد در عوض پاداشهایی را بعنوان ارزش بدست آمده دریافت می نماید . کنشگران سعی می کنند از طریق رقابت ، که در آن هر کنشگری ، پاداشهایی که برای عرضه در جهت مجبور کردن سایرین بر اساس هنجار دادو ستدی برای دستیابی به پاداش با ارزش تری دارد ، آشکار می کنند ، همدیگر را حیرت زده نمایند . این وضع آنها را در موقعیتی قرار می دهد که می توانند پاداشهای بیشتری را از سایرین که منابع آنها را با ارزش تر می دانند دریافت نمایند .در این نقطه از رابطه مبادله ای است که گروههایی از افراد بر اساس منابعی که در اختیار دارند و نوع تقاضای داد و ستدی که می توانند از سایرین بکنند ، تفکیک می شوند . بلاو چهار دسته از پاداشها را تصور می کند :

-         پول

-         تأیید اجتماعی

-         اعتبار

-         اجابت

وی ابتدا این تقویت کننده های تعمیم داده شده را بر اساس ازرششان در یک موقعیت دریافت پاداشها از سایرین در مبادله برای خدمات تحویل داده شده دسته بندی می کند . در اغلب روابط اجتماعی ، پول یک پاداش نامناسب و همچنین کم ارزش ترین پاداشها ست ، تأیید اجتماعی یک پاداش مناسب است ، اما برای اکثر انسانها باارزش ترین نیست . بنابراین آنهایی را که خدمات با ارزشی برای عرضۀ مکرر دارند مجبور می کند که پاداشهای با ارزش بیشتری را از عرضه خدمات خود دریافت نمایند و در بسیاری از شرایط ، خدمات عرضه شده نمی توانند بیش از یک احترام و اعتبار به آنهایی که منافع خدمات را دریافت می کنند دستور بدهند، در همان حال خدمات عرضه شده به قدر کافی با ارزش هستند که از آنهایی که آن خدمات را دریافت می کنند تقاضا نموده بر اساس اصول داد و ستد و مبادله مشروع ، با    ارزش ترین طبقه ، پاداشهای مورد قبول تقاضا های یک نفر را عرضه نمایند .

از نظر بلاو زمانی که یک نفر می تواند از یک رابطۀ مبادله ای چیزهای مورد قبول را دریافت کند ، او « قدرت » دارد . زیرا او توانایی این را دارد که خدمات پاداشی را نگهدارد و بنابراین مخارج سنگینی بر آنهایی که چیزهای مورد قبول دارند اعمال کند ، بلاو برای فهم درجه قدرت در دست یک نفر چهار قضیه را صورت بندی می نماید که این قضایا توانایی افراد با قدرت برای دریافت چیزهای مورد قبول را معین می کند :

1-    هر چه مردم بتوانند خدمات بیشتری را عرضه کنند تا در مقابل آن ، خدمات با ارزش ویژه ای را دریافت نمایند ، آنهایی که خدمات با ارزش ویژه را عرضه می کنند کمتر چیزهای مورد قبول را می توانند دریافت کنند .

2-    هر چه مردم شقهای بیشتری را در مورد منابع پاداشی در اختیار داشته باشند ، آنهایی که خدمات با ارزش را عرضه می کنند کمتر می توانند چیزهای مورد قبول را دریافت کنند .

3-    هر چه آنهایی که خدمات با ارزش را از اشخاص ویژه ای دریافت می کنند بتوانند نیروی فیزیکی و زور بکار برند ، آنهایی که خدمات عرضه می نمایند کمتر می توانند چیزهای مورد قبول را استخراج کنند .

4-    هر چه آنهایی که خدمات با ارزش دریافت می کنند بدون آنها عمل نمایند ، آنهایی که این خدمات را عرضه می کنند کمتر می توانند چیزهای مورد قبول را دریافت نمایند .

افرادی که می توانند خدمات با ارزش عرضه نمایند قادر خواهند بود که تنها پاداشهایی از نوع تأیید و اعتبار اعضای گروه را دریافت کنند . بنابراین گروهها بر اساس سلسله مراتب و جهه و نه قدرت تفکیک می شوند . اکثر گروههای اجتماعی بطور طبیعی الگوهای پیچیده ای از قدرت ، وجهه و تأیید دارند .از نظر بلاو ، اقتدار بر هنجار های مشترک در یک مجموعه تحت سلطه ها که اعضایش را مجبور می کند تا از سلطه گران اطاعت نمایند قرار دارد . (ترنر ،جاناتان ،اچ, 1373, ص. 348-347)

دیدگاه آلن بیرو :

آلن بیرو معتقد است : « جایی که هر کس در ساخت اجتماعی اشغال می کند وضع یا اعتبار اجتماعی است که معاصران فرد بدو به طور عینی در بطن جامعه ای که در آن حیات می گذراند ، تفویض می دارند ، وضع یا مرتبتی است که شخص بطور ذهنی حفظ می کند یا در نظر دیگران سعی در نگهداری از آن دارد .بیرو معقد است که پایگاه اقتصادی که مشخصۀ آن ماهیت درآمد و حجم آن است ، در تعریف پایگاه اجتماعی کافی نیست و معمولاً عواملی چون خاندان ، فرهنگ ، نژاد و دین و... موجبات تفویض اعتباری به رسمیت شناخته شده از طرف جامعه فراهم می سازند . (بیرو ، آلن, 1367, ص. 381)

 

3-4-1- نظریه کارکردگرائی قشربندی ( دیویس و مور) :

این دیدگاه پس از جنگ جهانی اول ، بتدریج در علوم اجتماعی بوجود آمد .طرفداران این دیدگاه جامعه را یک سیستم می دانند که دارای جنبه های مشخص و متفاوتی است که هر یک نتایج و ثمرات معینی داشته یا کارکرد ضروری را به انجام می رسانند . این نظریه جامعه را یک ارگانیسم در نظر می گیرد ، ارگانیسمی که نیازهایی دارد و اگر قرار است سالم بماند ، این نیازها بایستی برآورده شوند .

در حقیقت در نظر دیویس و مور قشربندی اجتماعی به عنوان مکانیسمی در نظر گرفته          می شود که تضمین می کند آن نیازها بر آورده شوند .هارولد کرب می گوید « نظریۀ دیوس – مور به هیچ وجه نظریۀ عامی از قشربندی اجتماعی نیست و هدف آن محدود می شود به توضیح اینکه چرا نابرابری برای تضمین انجام مناسب کارکردهای جوامع پیچیده ضروری است[10].

تامین به نقل از کرب نکات اساسی این نظریه را به این گونه خلاصه می کند :

1-    برخی از موقعیت های اجتماعی در هر جامعه ای از لحاظ کارکرد مهمتر از سایر موقعیت هایند و محتاج مهارتهای خاص برای پر کردن آنها .

2-    تنها شمار محدودی از افراد هر جامعه ای استعداد آن را دارند که آموزش مهارتهای متناسب با این موقعیتها را ببینند .

3-    تبدیل استعدادها به مهارتها مستلزم یک دورۀ آموزش است . آموزشی که طی آن افراد باید به دریافت پاداش چشم نداشته به نوعی متحمل هزینه شوند .

4-    برای تشویق افراد مستعد ، به منظور تحمیل این هزینه ها و کسب آموزش لازم ، باید موقعیت هایی که در انتظار آنان است از ارزش تشویق کننده برخوردار باشند . بدین ترتیب که افراد بدانند در آینده موقعیت هایی در انتظار آنان است که ایشان را به میزانی بیشتر از آنچه اکنون می توانند دریافت کنند از پاداشهای کمیاب و مطلوب برخوردار می کند .

5-    این چیزهای خوب و کمیاب یا مستقیماً حاصل موقعیتها هستند و یا نتیجۀ بعدی آن. بعبارت دیگر مثلاً درآمد و بهره وری مادی نتیجۀ اولیۀ شغل است . اما شغل به بلوغ اجتماعی افراد نیز کمک می کند و این در واقع نتیجۀ بعدی آن است .

6-    یکی از تبعات این دستیابی متفاوت به پاداشهای جامعه ، تفکیک پرستیژ و احترامی است که قشرهای مختلف بدست می آورند . و همین احترام (پرستیژ ) همراه با سایر پاداشهایی که ناشی از آن موقعیتها هستند ، نابرابری اجتماعی نهادی شده ، یعنی قشربندی اجتماعی را تشکیل می دهند .

7-    بنابراین در هر جامعه ای نابرابری اجتماعی در میان قشرهای مختلف ، بر حسب میزان برخورداری ارزشهای کمیاب ( دارائی ، قدرت و... ) هم دارائی اثر ( کارکرد ) مثبت و هم اجتناب ناپذیر است . (کاشی ، محمد مؤمن ، شیخاوندی ، داور , 1373, ص. 43-42)

 

3-4-2-نظریه کارکردگرائی تالکوت پارسونز :

امروزه در مطالعات جامعه شناختی بیشتر به تعریف پارسونز استناد می شود . به عقیدۀ وی ، قشربندی اجتماعی عبارت است از سلسله مراتب متفاوت افرادی که تشکیل دهندۀ یک سیستم اجتماعی هستند و نگاه آنها بصورت زیردست و فرادست در ارتباط با یکدیگر و از دیدگاه اجتماعی ، قابل اهمیت است . (عضدانلو , 1384, ص. 479)

تالکوت پارسونز روایت دیگری از این نظریه ارائه می دهد . به اعتقاد او این « ارزشهای » معمول در یک جامعه هستند که میزان پاداشهای موقعیت اجتماعی – شغلی را تعیین می کنند . به اعتقاد پارسونز نظامی از ارزشها – ارزشهای لایه ای – ویژگی هر جامعه را تعیین    می کنند .بعنوان مثال در جامعه ای که « مؤفقیت » [11]یک ارزش بنیادی است . از این رو دانشوران و رؤسای مؤسسات اقتصادی ، از آنجا که حائز نقشی در تولید نوآوری های        شناختی [12]و فنی هستند ، از اعتبار خاصی برخوردارند .

درجوامعی که «حفظ الگوهای فرهنگی » ارزش بنیادین تلقی می شود ، روحانیون ، منور الفکرها و دانشگاهیان از اعتبار ویژه ای بهره ورند . (کاشی ، محمد مؤمن ، شیخاوندی ، داور , 1373, ص. 43)

به نظر پارسونز جوهر قشربندی را در هر جامعه ای آن قضاوتهای اخلاقی نسبی تشکیل           می دهد که در حق گروههای اجتماعی گوناگون وجود دارد . دربارۀ معیارهایی که این قضاوت برمبنای آنها تشکیل می شود ، پارسونز با وارنر هم عقیده است آنجا که صریحاٌ می گوید : این قضاوت های ذهنی دیگران است که قشرهای اجتماعی را تعیین می کند . باز در همان راستای فکری وارنر ، اظهار می کند که مالکیت تنها یکی از معیارهای چندگانه مؤثر در شکل گیری این قضاوت است .

وانگهی پارسونز یکی از تزهای ضمنی وبر را شرح و بسط می دهد . خصلت ضروری و اجتناب ناپذیر بودن قشربندی اجتماعی . به نظر پارسونز ، قضاوت اخلاقی و ارزیابی هر کنشی ،شرط ضروری جامعه ها است . در واقع جامعه ها بر پایۀ نظام کنشها به تبع ارزشها و هدفهایی که همگان آنها را پذیرفته اند و کارشان ضرورتاً تشخیص بهتر از بدتر است ، قوام می یابند .

بنابراین طبیعی است ، اشخاص بافضیلت و متصدیان ارجمندترین مشاغل از پایگاه اجتماعی بالاتری برخوردار باشند . آنگاه پارسونز مبادرت به طبقه بندی وضعیت هایی می کند که در آنها مجموعه ای از صفات و مشاغل مستعد دریافت ارزش بیشتری نسبت به صفات و مشاغل دیگر هستند . هر آینه ترتیب اهمیت و ارجمندی این وضعیت های اجتماعی از جامعه ای به جامعۀ دیگر ، برحسب آنکه آنجا اولویت یا با پیگیری هدفهای ثابت ( جامعۀ صنعتی ) یا با همبستگی اجتماعی ( جامعۀ سنتی ) باشد ، متفاوت خواهد بود . بنابراین پارسونز نوع و درجه قشربندی اجتماعی را با سایر خصوصیات مسلط جامعه تبیین کرده و بر این اساس ،    مجموعه ای از فرضیه های کلی با کاربرد خیلی وسیع تدوین می کند . (تامین ، ملوین, 1373, ص. 18-17)

پارسونز به تبعیت از وارنر ، منزلت یا احترام را مهمترین بعد قشربندی اجتماعی می داند ولی به قضاوت افراد و گروهها در ثروت و قدرت نیز توجه داشت لیکن برای او این ( ثروت و قدرت) بر طبق تعریف ثانویه هستند .

پارسونز جامعه را متشکل از چهار خرده نظام می داند که هر کدام یک کارکرد الزامی را دارا می باشند . کارکردهای لازم جامعه از نظر پارسونز عبارتند از

1-    سازگاری با محیط .

2-    دستیابی به هدف .

3-    انسجام .

4-    بقاء الگوئی .

این چهار کارکرد به اختصار با (AGIL  ) نمایش داده شده اند که ترکیبی از حروف اول هر یک از آن کارکردهاست .کرب . ه آراء انتزاعی پارسونز را به شرح زیر خلاصه می کند :

1- جای یک شخص در سلسله مراتب منزلتی ( نظام قشربندی ) توسط ارزیابی اخلاقی دیگران ، تعیین می گردد .

2- این ارزیابی اخلاقی برحسب یک نظام ارزشی مشترک ساخته می شود .

3- نظام ارزشی مشترک که توسط نهادی که در هر جامعه ای بیشتر مورد تأکید است و « اولیه » تلقی می گردد ، شکل می گیرد .

4- بنابراین افرادی که مطابق این ارزشها یا آراء می زیند ، علاوه بر منزلت بالا ، پاداشهای دیگری نظیر درآمد و ثروت زیاد را نیز دریافت خواهند کرد . (معاونت پژوهشی جهاددانشگاهی مشهد , 1374)

 

دیدگاه هانری مندراس و ژرژ گورویچ :

مندراس و گورویچ می گویند : در جامعۀ صنعتی امروز  فرد تعداد زیادی از نقشهای متفاوت را به عهده دارد و همین ترکیب نقشهای متفاوت اجتماعی یک فرد و یا ترکیب تصوری موقعیتهای او را پایگاه وی می دانند. (مندراس هانری, 1369, ص. 155)



[1] -Social stratification

[2] Upper upper

[3] Lower upper

[4] - upper middle

[5] - lower middle

[6] - upper lower

[7] - lower lower

[8] objective

[9] subjective

[10] - معاونت پژوهشی جهاددانشگاهی مشهد ، 1372 ، نقل از کرب ،kerbo . h . 1983 :129

[11] - achievement

[12] - Cognitive


Cialis 20 mg
پنجشنبه 15 آذر 1397 ساعت 22 و 44 دقیقه و 17 ثانیه

Awesome material. Thanks a lot.
precios de cialis generico rx cialis para comprar wow cialis 20 cialis pills in singapore calis tadalafil tablets get cheap cialis cialis generic tadalafil buy legalidad de comprar cialis cialis kaufen
Buy cialis online
پنجشنبه 15 آذر 1397 ساعت 03 و 14 دقیقه و 34 ثانیه

Reliable write ups. Many thanks!
generic cialis pro cialis canada cialis 20 mg cut in half cialis official site cialis online deutschland when will generic cialis be available cialis manufacturer coupon cialis for sale non 5 mg cialis generici enter site 20 mg cialis cost
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 ساعت 10 و 06 دقیقه و 19 ثانیه

Truly all kinds of fantastic material.
venta cialis en espaa 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis tadalafil online cialis 20 mg cut in half we recommend cialis best buy enter site very cheap cialis 40 mg cialis what if i take only here cialis pills cialis prices in england cialis price thailand
Cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 ساعت 22 و 36 دقیقه و 10 ثانیه

With thanks, An abundance of material.

generic cialis 20mg tablets il cialis quanto costa acquistare cialis internet prezzo cialis a buon mercato cialis 5mg billiger generic cialis cialis rckenschmerzen cialis italia gratis cialis sicuro in linea what is cialis
Cialis generic
سه شنبه 13 آذر 1397 ساعت 11 و 44 دقیقه و 06 ثانیه

Truly tons of valuable information.
generic cialis soft gels cialis 30 day sample cheap cialis cialis daily cialis for sale in europa cialis generico in farmacia cialis 05 viagra vs cialis we choice cialis pfizer india cialis soft tabs for sale
Generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 ساعت 00 و 06 دقیقه و 21 ثانیه

Amazing a good deal of helpful knowledge.
no prescription cialis cheap buy cheap cialis in uk cialis lowest price order cialis from india cialis australian price cialis billig only now cialis for sale in us cialis pills boards cialis preise schweiz rx cialis para comprar
buy cialis online no prescription
دوشنبه 12 آذر 1397 ساعت 11 و 12 دقیقه و 27 ثانیه

Thanks, I enjoy this!
cialis bula cialis prezzo in linea basso prix cialis once a da are there generic cialis buying cialis in colombia cialis pills in singapore cialis pills price each cialis daily dose generic buy cialis cheap 10 mg price cialis wal mart pharmacy
Buy cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 ساعت 23 و 37 دقیقه و 15 ثانیه

Truly a good deal of fantastic facts.
cialis mit grapefruitsaft cialis dose 30mg does cialis cause gout import cialis price cialis best cialis 100 mg 30 tablet cialis en 24 hora cialis bula cialis online nederland buy online cialis 5mg
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 ساعت 10 و 30 دقیقه و 11 ثانیه

You mentioned this perfectly!
cialis 5 mg scheda tecnica canadian cialis callus cialis manufacturer coupon we recommend cheapest cialis cialis 20 mg cost tadalafilo cialis generico online cialis y deporte cialis uk
buy cialis uk
شنبه 10 آذر 1397 ساعت 23 و 45 دقیقه و 20 ثانیه

You actually mentioned this perfectly.
safe site to buy cialis online cialis reviews order a sample of cialis ou trouver cialis sur le net venta cialis en espaa we choice cialis pfizer india cialis online holland deutschland cialis online generic cialis at walmart cialis generique 5 mg
buy cialis without a doctor's prescription
شنبه 10 آذر 1397 ساعت 10 و 31 دقیقه و 29 ثانیه

Fine data. Cheers!
cialis herbs sublingual cialis online cialis 5 mg effetti collateral generic cialis soft gels cialis without a doctor's prescription click now buy cialis brand free generic cialis when can i take another cialis generic cialis pro buy cialis online legal
buy cheap cialis coupon
جمعه 9 آذر 1397 ساعت 11 و 23 دقیقه و 00 ثانیه

Good material, Thanks.
cialis tadalafil does cialis cause gout 200 cialis coupon if a woman takes a mans cialis cialis 5mg cialis vs viagra buy cheap cialis in uk cialis coupon buying brand cialis online precios de cialis generico
buy generic cialis online
جمعه 9 آذر 1397 ساعت 00 و 09 دقیقه و 29 ثانیه

Factor clearly utilized!.
cialis tadalafil online tadalafil tablets cialis 5 mg effetti collateral sublingual cialis online tadalafil cialis tadalafil online tadalafilo cialis 20 mg only best offers 100mg cialis 40 mg cialis what if i take
Generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 ساعت 12 و 48 دقیقه و 58 ثانیه

Perfectly spoken certainly. .
buy generic cialis prescription doctor cialis walgreens price for cialis fast cialis online cialis for sale in europa we choice free trial of cialis india cialis 100mg cost tadalafil tablets trusted tabled cialis softabs cialis 30 day sample
buy cialis medication
پنجشنبه 8 آذر 1397 ساعت 00 و 21 دقیقه و 01 ثانیه

You expressed this wonderfully.
cialis official site viagra vs cialis vs levitra pastillas cialis y alcoho cialis 20mg preis cialis 20mg schweiz acheter cialis meilleur pri precios cialis peru ou acheter du cialis pas cher cialis 30 day sample tadalafil tablets
Generic cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 ساعت 12 و 07 دقیقه و 26 ثانیه

Amazing facts. Thanks!
cialis coupon we recommend cheapest cialis cialis 5 mg ou acheter du cialis pas cher cialis tadalafil cialis generic tadalafil buy we like it cialis price cialis online napol cialis sans ordonnance cialis per paypa
Online cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 ساعت 21 و 31 دقیقه و 01 ثانیه

With thanks! I appreciate this!
cialis venta a domicilio female cialis no prescription 5 mg cialis coupon printable cialis en mexico precio cialis coupons cialis side effects dangers generic cialis 20mg uk cialis canadian drugs enter site natural cialis cialis taglich
canadian pharmacies online
یکشنبه 1 مهر 1397 ساعت 17 و 54 دقیقه و 48 ثانیه

Many thanks, Numerous postings.

canada vagra best canadian pharmacies online canada viagra canadian prescriptions online serc 24 mg online canadian discount pharmacies canada pharmaceuticals online pharmacy canada canadian mail order pharmacies canada medications information online drug store
cialisyoues.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 ساعت 14 و 52 دقیقه و 48 ثانیه

Amazing tons of very good knowledge!
cialis kaufen wo 40 mg cialis what if i take cialis uk next day cialis para que sirve generic low dose cialis wow cialis tadalafil 100mg dosagem ideal cialis the best choice cialis woman side effects for cialis cialis taglich
http://cialisvv.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 ساعت 17 و 16 دقیقه و 48 ثانیه

Wow tons of superb advice.
prezzo di cialis in bulgaria cialis professional from usa brand cialis nl tadalafil weblink price cialis sialis achat cialis en europe click here cialis daily uk cialis tablets australia tadalafil 20 mg
cialisvonline.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 ساعت 23 و 27 دقیقه و 26 ثانیه

You actually stated that terrifically!
cialis daily cialis generico in farmacia cialis generico milano acheter cialis kamagra cialis dosage cialis authentique suisse cialis price thailand tadalafilo achat cialis en suisse cialis 20 mg effectiveness
Cialis canada
سه شنبه 23 مرداد 1397 ساعت 02 و 02 دقیقه و 04 ثانیه

You actually explained this really well!
cialis for bph we recommend cheapest cialis pastillas cialis y alcoho cialis 20 mg best price cialis generico lilly cialis from canada buy cialis online nz look here cialis cheap canada cialis online holland buy brand cialis cheap
Cialis prices
دوشنبه 7 خرداد 1397 ساعت 17 و 54 دقیقه و 25 ثانیه

You stated it superbly!
opinioni cialis generico cialis 5mg prix online cialis viagra or cialis female cialis no prescription try it no rx cialis price cialis wal mart pharmacy are there generic cialis cialis 30 day trial coupon buy original cialis
Cialis generic
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 ساعت 22 و 00 دقیقه و 01 ثانیه

Regards! I appreciate this!
warnings for cialis rx cialis para comprar the best site cialis tablets cuanto cuesta cialis yaho buying cialis in colombia cialis generika in deutschland kaufen cialis prices in england we use it 50 mg cialis dose cialis price thailand cialis generic tadalafil buy
Low cost viagra 20mg
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 ساعت 10 و 40 دقیقه و 37 ثانیه

Incredible all kinds of awesome tips!
cheapest place to buy viagra cheap levitra uk viagra buy viagra online safely get viagra online prescription buy viagra cheaply buy viagra online prescription buy sildenafil citrate online viagra to buy online uk buy viagra at walmart
Cialis pills
شنبه 18 فروردین 1397 ساعت 19 و 37 دقیقه و 35 ثانیه

Tips certainly applied..
generic cialis 20mg uk dose size of cialis we choice cialis pfizer india where cheapest cialis weblink price cialis generic low dose cialis cialis 100mg suppliers link for you cialis price cialis prezzo al pubblico cialis farmacias guadalajara
Cialis canada
یکشنبه 5 فروردین 1397 ساعت 01 و 56 دقیقه و 17 ثانیه

Cheers! Plenty of advice!

calis achat cialis en europe enter site natural cialis wow look it cialis mexico cialis daily dose generic purchase once a day cialis overnight cialis tadalafil cialis 10mg prix pharmaci best generic drugs cialis generic cialis soft gels
Online cialis
پنجشنبه 2 فروردین 1397 ساعت 22 و 11 دقیقه و 01 ثانیه

Useful postings. Many thanks!
trusted tabled cialis softabs calis ou trouver cialis sur le net cialis 05 link for you cialis price acheter cialis meilleur pri what is cialis what is cialis cialis 30 day sample click here to buy cialis
std testing price
چهارشنبه 17 آبان 1396 ساعت 22 و 23 دقیقه و 11 ثانیه
ما از اینجا و از یک آدرس وب متفاوت استفاده کردیم
فکر کردم باید چیزها را بررسی کنم من دوست دارم آنچه را که الان ببینم
من دنبال شما هستم منتظر مکررا به صفحه وب خود بروید.
Can Pilates make you look taller?
چهارشنبه 1 شهریور 1396 ساعت 14 و 48 دقیقه و 33 ثانیه
Hey! I know this is kinda off topic nevertheless I'd figured I'd ask.
Would you be interested in exchanging links or maybe guest writing a blog article or vice-versa?
My site goes over a lot of the same topics as yours and
I think we could greatly benefit from each other. If you're interested feel free to shoot me an e-mail.
I look forward to hearing from you! Terrific blog by the way!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30