تبلیغات
منطقه آزاد - سکولاریسم و دین
دوشنبه 7 دی 1394

سکولاریسم و دین

   نوشته شده توسط: یه بی نشون    نوع مطلب :فلسفه سیاسی ،عمومی ،

سکولاریسم و دین 

آیا می‌شود با تفکر دیالکتیکی به رابطه سکولاریسم و دین نگاه کرد؟ آیا جنبش‌های دینی در سراسر جهان با عکس‌العمل‌های خشونت‌آمیز و محافظه‌کارانه خود جوابی به سیاست‌های غربی می‌دهند؟ رابطه دیالکتیکی فلسفه سکولاریسم و جوامع سکولار از یک سو و جنبش‌های دینی از سوی دیگر چگونه است؟

یورگن هابرماس، فیلسوف و جامعه‌شناس آلمانی، این سوال را مطرح کرده است که آیا جوامع مدرن در عرصه «پساسکولاریسم» یعنی در عرصه‌ای که سکولاریسم را پشت سر خود گذاشته است، به سر می‌برند یا نه؟

جامعه‌ای که به عرصه «پساسکولاریسم» رسیده باشد، باید عرصه سکولاریسم را پشت سر گذاشته و گذرانده باشد. پس این سوال در خصوص جوامع «پساسکولاریستی» فقط در مورد جوامع مترقی و مرفه اروپایی بعد از جنگ جهانی دوم و در خصوص جوامع کانادا و استرالیا صدق می‌کند. در این جوامع سکولار روابط و تفکر دینی انسان‌ها مستمرا سست‌تر شده است.

هابرماس تز مهمی را در مورد جوامع سکولار مطرح کرده است: از یک سو اجتماع از کلیسا دور شده است که این یک حقیقت اجتماعی است. ولی دو روند مهم در تقابل با گرایش‌های سکولاریستی قرار گرفته‌اند. بروز جنبش‌های معنوی‌دینی و بروز پدیده دین در سطح بین‌المللی، به اشکال مختلف.

هابرماس پافشاری می‌کند که رویدادهای جهانی به این معنی نیستند که سکولاریسم در جوامع مدرن از بین رفته است. ولی امر حتمی این است که شبهات و شک در خصوص ادعای مرگ دین قابل انکار نیست.

حداقل به نظر عده‌ای از جامعه‌شناسان نمی‌شود دیگر به سادگی مدعی شد که بین مدرنیزه شدن یک جامعه و روند سکولاریزه شدن رفتار انسان‌ها رابطه‌ای نزدیک هست.

هابرماس این مسئله را از سه بعد مختلف زیر نظر قرار داده است:

اولا، پیشرفت علمی-تکنیکی انسان را در جوامع مدرنِ افسون‌شکن در کانون توجه قرار می‌دهد. در این جوامعِ طلسم‌گریز سعی می‌شود که برای هر حادثه‌ای دلیل و برهانی پیدا کرد. این حقیقت ولی با دید متافیزیکی و خدامرکزی التزاما هماهنگی ندارد.

ثانیا در این جوامع سکولار کلیساها و جوامع دینی در روند تمایزیابی سیستم‌های اجتماعی، دیگر قادر نیستند که مستقیما به سیستم‌های حقوقی، سیاست، فرهنگ، تربیت و علم نفوذ کنند. به همین خاطر کلیساها و دیگر جوامع دینی مشغول به اداره خصوصی اماکن مقدس و جوامع خود می‌شوند. در واقع می‌شود گفت که دین در حیطه زندگی خصوصی مردم قرار گرفته است.

ثالثا، توسعه جوامع کشاورزی به سوی جوامع صنعتی و پساصنعتی عموما سطح رفاه جوامع را بالاتر برده و باعث امنیت بیشتری برای افراد جامعه شده است.

با کمتر شدن سنگینی خطر زندگی و رشد و پیشروی امنیت برای هستی انسان گویا انسان دیگر نیازی به مراوده با قدرت ماوراءلطبیعی ندارد.

سکولاریسم در اروپا تا حد زیادی تحقق یافته، ولی هابرماس می‌نویسد که اگر از دید جهانی به این پدیده نگریسته شود، به قول فیلسوفانی مانند هانس یوناس، می‌بایست حتی از «پایان سکولاریسم» صحبت کرد.

هابرماس یادآوری می‌کند که خیلی از جامعه‌شناسان سالیان سال فکر می‌کردند که ایالات متحده آمریکا استثنا است. زیرا در آنجا گروه‌های دینی متعددی وجود دارند و فعال هستند.

او یادآوری می‌کند که در ایالات متحده آمریکا تعداد زیادی از شهروندان متدین سرنیزه مدرنیسم در اجتماع هستند، یعنی در آمریکا هیچ وقت پیشرفت تکنیکی و علمی به معنی نفی دین محسوب نشده است.

هابرماس به این نتیجه رسیده است که در واقع اروپا فعلا یک نقش استثنایی در جهانی نسبتا دینی بازی می‌کند. اگر ادیان را از دید جهانی بنگریم، اعتقاد به دین امروز خیلی عادی به نظر می‌رسد.

هابرماس خود این نگرش را رویزیونیستی [تجدیدنظرطلبانه] می‌نامد. این جامعه‌شناس و فیلسوف آلمانی می‌نویسد که قرار بود که اروپا سرمشق جهان شود، ولی به نظر می‌رسد که اروپا خود یک راه استثنایی را طی کرده و دارد طی می‌کند.

به نظر هابرماس، سه پدیده باعث بازگشت، گسترش و ترویج ادیان بزرگ در سراسر جهان شده‌اند:

۱) بنیادگرایی و اصولگرایی در اوج قدرت خود قرار گرفته‌اند،

۲) از توان خشونت ادیان استفاده سیاسی و ابزاری می‌شود،

۳) در اکثر جوامع دینی و اکثر کلیساها گروه‌های محافظه‌کار و سنتی از دیگران سبقت گرفته‌اند.

این حقیقت حتی در خصوص جوامعی که طرفدار آئین بودا و آئین هندو هستند هم صدق می‌کند.

البته جنبش‌های اسلامگرا، به‌ویژه در شمال آفریقا از یک سو و جنبش‌های اوانجلیکال از سوی دیگر در آمریکای لاتین رشد چشمگیری داشته‌اند، به‌ویژه جنبش‌های اسلامگرا با سرعت تندی رشد می‌کنند.

هابرماس به خوبی می‌داند که اصولگرایان و بنیادگرایان با تعبیر و تفسیرات کاملا جزم‌اندیشانه خود از دین در دشمنی و در مبارزه با جهان مدرن قرار گرفته‌اند.


std test kit
یکشنبه 4 تیر 1396 ساعت 21 و 07 دقیقه و 33 ثانیه
core از خود نوشتن در حالی که صدایی مناسب در
آیا نه کار کاملا با من پس
از برخی از زمان. جایی در سراسر پاراگراف شما قادر به من
مؤمن اما فقط برای while. من با این حال مشکل خود را با جهش در منطق و شما خواهد را سادگی به کمک پر همه کسانی شکاف.
اگر شما در واقع که می توانید انجام من را مطمئنا بود مجذوب.
Sima
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 ساعت 22 و 39 دقیقه و 32 ثانیه
Hello everyone, it's my first visit at this site,
and post is in fact fruitful in favor of me, keep up posting such posts.
BHW
جمعه 8 اردیبهشت 1396 ساعت 13 و 25 دقیقه و 57 ثانیه
No matter if some one searches for his essential thing, so he/she wants to be available that
in detail, so that thing is maintained over here.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 ساعت 08 و 04 دقیقه و 56 ثانیه
Why people still use to read news papers when in this technological
world everything is existing on web?
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 ساعت 03 و 33 دقیقه و 25 ثانیه
My brother suggested I might like this web site. He was totally right.

This post actually made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this info!
Thanks!
BHW
جمعه 18 فروردین 1396 ساعت 22 و 56 دقیقه و 08 ثانیه
I just like the valuable information you provide in your
articles. I will bookmark your blog and test again right here regularly.

I'm relatively certain I will learn lots of new stuff right right here!

Good luck for the next!
BHW
چهارشنبه 16 فروردین 1396 ساعت 13 و 44 دقیقه و 42 ثانیه
This website was... how do I say it? Relevant!!
Finally I have found something which helped me. Appreciate it!
manicure
چهارشنبه 16 فروردین 1396 ساعت 10 و 36 دقیقه و 21 ثانیه
Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it.
Look advanced to more added agreeable from you!
By the way, how could we communicate?
saeed
شنبه 4 اردیبهشت 1395 ساعت 18 و 06 دقیقه و 32 ثانیه
با بردباری همه چیز در چنگ توست . ارد بزرگ
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر