تبلیغات
منطقه آزاد - مطالب تیر 1389
یکشنبه 27 تیر 1389

اللهم رب شهر رمضان

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :عمومی ،

کسی خودشو آماده کرده؟!

 

مـــــبادا مـــاه تو پایان بگـــیرد***ولی این بنده ات سامان نگیرد

ماه مبارک رمضان، ماه عبودیت و بندگی خدا، ماه گدایی، ماه تضرع، ماه  میهمانی الهی، ماه شب های قدر، ماه میلاد کریم اهل بیت؛ ماه وداع با علی علیه السلام، ماه یتیمی یتیمان، ماه رهایی علی علیه السلام  و.....

ماه رمضون با تمام ماههای دیگه فرق داره ،نمی دونم یک چیزی شاید یک جاذبه ای توش نهفتس که با تموم شدن این ماه آدم احساس دلتنگی میکنه ودلش واسه افطاری واسه پاشدن تو سحر تنگ میشه اما قشنگتر از همه ی شبهای ماه رمضون شبهای قدر که بدون اغراق میگم واسه من دوست داشتنی ترین شبهای ساله ، شبی که بعد از یک سال دوری از خدا،قهر کردن با خدا باب آشتی کردن باز میشه ، شاید خیلی از ماها یا حداقل من تمام سال رو به انتظار چنین روزی میشنم تا حرفهای نگفتنی  یک سال،تا بغض های خورده شده در یک سال ، تا حاجتهای نگرفته ی یک عمر  رو بزنم- بگریم - بگیرم ، گاهی اوقات نه بیشتر اوقات ما قدر خدا رو نمی دونیم خدایی که با یک بار  کوله بار گناه باز ما رو توی محضرش، تو گنگره ی کبریایش راه میده  ، ولی ما آدمها وقتی به یکی خوبی کنیم وبعد ازش بدی ببینیم حتی دیگه اجازه ی تو چشم ما نگاه کردن رو به طرف نمی دیدیم چه برسه به سلام، اما این خدا زمینی نیست آسمونیه ، یک آسمون بزرگ که توش پر عشق وبخشندگیه ، وبا تمام بدیت میگه بنده ی من نا امید نباش، قشنگترین لحظات شبهای قدر اون موقعه ای که می بینی آدمهایی که تو خیابون با قضاوت عجولانت اونها رو متهم به بی دینی ونامسلمونی میکنی در کنار توی ادعای مذهبی در مجلس حضور پیدا میکنه وقشنگتر از تو خدا رو صدا می زنن وناله می کنن

اگه این شب بیشتر از همه ی شبها بیشتر از نیمه ی شعبان بیشتر از اعتکاف لاقل تو دل من جا باز کرده  به خاطر حضور یک نفره ،یک آدمی به وسعت درا  یک آدمی به وسعت تمام مردان عدالت خواهی که نتونستن عدالت خواه باشن ،گاهی با شنیدن اسم قشنگش  خنده بر لبهام حک میشه، نه با شنیدن اسم حسین، نه با شنیدین اسم مهدی نه نه فقط با شنیدن اسم علی  ، میگم خدا بخشندس خدا به فکر من وتوی بیچارس میگی نه ،ببین  خدا چقدر خوبه که شهادت علی رو تو شبهای قدر میذاره تا شاید ماها بتونیم  به دامان علی اونقدر بچسبیم اونقدر بچسبیم تا توی مسیر بیفتیم ، اگه قراره متحول بشیم اگه قراره خوب بشیم، اون لحظه موقعشه به خودم میگم ،ای کاش هر سال شب قدر یک عهد ببیندیم با خدا برای کنار گذاشتن یک رذیله ی اخلاقی  واینگونه به فرشتهای حسود ثابت کنیم که چرا خدا گفت ما خلیفه ایم بر همه ی موجودات ، ودر آخر میخوام بگم باور دارم که شبهای قدر اگر حاجتی به صلاحمون باشه ودر خواست کنیم می گیریم.

شاید تا ماه پایان ماه مبارک وقت نکردم وبلاگمو بروز کنم، اگه بودیم یا نبودیم حلالمون کنید.


پنجشنبه 17 تیر 1389

آیت الله جوادی آملی ابن سینا و فارابی قرن حاضر

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :عمومی ،

استاد آیت الله جوادی آملی؛

فیلسوف برجسته جهان اسلام

تولد و دوران‌ کودکی‌

آیة‌ الله عبدالله جوادی‌ آملی‌، در سال‌ 1312 هجری‌ شمسی‌ در آمل‌ به‌ دنیا آمد. پدر و جدش‌، میرزا ابوالحسن‌ و ملا فتح‌ الله از مبلغین‌ اسلام‌ وارادتمندان‌ به‌ آستان‌ ولایت‌ بوده‌اند. از ویژگیهای‌ جدّی‌ وی‌ این‌ بوده‌ که‌ در منابر خود به‌ ذکر احکام‌ و مناقب‌ اهل‌ بیت‌ (علیهم‌ السلام‌) می‌پرداخته‌ و ظاهراً علاقة‌ وافری‌ به‌ علم‌ کلام‌ داشته‌ است‌. فرزندانی‌ که‌ خدا به‌ پدر استاد عطا می‌کرده‌ است‌، معمولاً بر اثر ضعف‌ امکانات‌ بهداشتی‌ پزشکی‌ یا به‌ علل‌ و عوامل‌ دیگر زنده‌ نمی‌ماندند. پیش‌ از تولّد استاد، یکی‌ از بستگان‌ در عالم‌ رؤیا می‌بیند که‌ شخصی‌ عصایی‌ به‌ دست‌ پدر استاد می‌دهد و او آن‌ را به‌ دست‌ گرفت‌. این‌ رؤیا را چنین‌ تعبیر کردند که‌ خداوند به‌ میرزا ابوالحسن‌، پسری‌ عطا خواهد کرد که‌ زنده‌ می‌ماند و عصای‌ دست‌ پدر خواهد شد. از این‌ رو، پدر و مادر نذر کردند اگر خدا به‌ آنها پسری‌ داد، او را به‌ مشهد امام‌ رضا (ع‌) ببرند؛ و این‌ گونه‌، استاد جوادی‌ آملی‌ متولّد شد.

فشار دوران‌ پهلوی‌ و مشکلات‌ پدر و جدّ استاد در مسائل‌ مادی‌ و سیاسی‌، باعث‌ نشد که‌ از علاقة‌ این‌ خانواده‌ به‌ روحانیّت‌ شیعه‌ کاسته‌ شود و همانا، آرزوی‌ آنان‌، تحصیل‌ فرزند خود در حوزه‌های‌ علمیه‌ بود.

فعالیتهای‌ سیاسی‌

استاد جوادی‌ آملی‌ که‌ از یاران‌ صدیق‌ و از شاگردان‌ مبرّز امام‌ خمینی‌ (ره‌) بود، در جبهه‌های‌ سیاسی‌ نیز هماره‌ پیرو پیر و مراد خود بود و در سالهای‌ مبارزه‌ بر ضد رژیم‌ شاه‌ از هیچ‌ کوششی‌ دریغ‌ نمی‌ورزید. وی‌ از سال‌ 1342 همراه‌ امام‌ بود و در طول‌ این‌ دوران‌، بارها مورد دستگیری‌ و بازجویی‌ ساواک‌ قرار گرفت‌.

بخشی‌ از این‌ مبارزات‌، همکاری‌ در مبارزات‌ مردم‌ آمل‌، سخنرانی‌، افشاگری‌ و تنظیم‌ اطلاعیه‌ها و بیانیه‌ها بود.

با شکل‌گیری‌ مبارزات‌ و تظاهرات‌ در همه‌ جای‌ ایران‌، مردم‌ آمل‌ نیز با ارشادها و راهنماییهای‌ آیة‌ الله جوادی‌ آملی‌، به‌ صفوف‌ مبارزان‌ پیوستند و رژیم‌ پهلوی‌ را با شکست‌ رو به‌ رو ساختند.

پس‌ از پیروزی‌ انقلاب‌ اسلامی‌ ایران‌ نیز، آیة‌ الله جوادی‌ در مسؤولیتهای‌ گوناگونی‌ به‌ انجام‌ وظیفه‌ پرداخت‌. در سالهای‌ آغازین‌ انقلاب‌، با حکم‌ امام‌ خمینی‌ (ره‌) به‌ ریاست‌ دادگاه‌ انقلاب‌ و حاکمیت‌ شرع‌ منصوب‌ شد و همچنین‌ عضو شورای‌ عالی‌ قضایی‌ بود. از دیگر فعالیتهای‌ ایشان‌ در آن‌ دوره‌، تدوین‌ لایحة‌ قصاص‌ بود که‌ همواره‌ مورد نفرت‌ دشمنان‌ انقلاب‌ و ملی‌ گراها بود.

استاد جوادی‌ آملی‌، سفرهای‌ گوناگونی‌ به‌ کشورهای‌ مختلف‌ جهان‌، با انگیزه‌های‌ تبلیغی‌ و سیاسی‌ انجام‌ داده‌ است‌. یکی‌ از مهمترین‌ سفرهای‌ وی‌ سفر به‌ شوروی‌ سابق‌ برای‌ تسلیم‌ پیام‌ امام‌ خمینی‌ (ره‌) به‌ گورباچف‌، رهبر وقت‌ اتحاد جماهیر شوروی‌ بود که‌ از دید صاحب‌ نظران‌ جهانی‌، پدیده‌ای‌ بسیار مهم‌ تلقی‌ می‌شد. از دیگر سفرهای‌ مهم‌ وی‌، سفر به‌ نیویورک‌ و شرکت‌ در نشست‌ ادیان‌ و ابلاغ‌ پیام‌ مقام‌ معظم‌ رهبری‌ بود که‌ معظم‌ له‌ با صلابت‌ تمام‌، پیام‌ رهبر ایران‌ را در آن‌ قرائت‌ کردند.

از دیگر مسؤولیتهای‌ وی‌، عضویت‌ در مجلس‌ خبرگان‌ قانون‌ اساسی‌ و نیز عضویت‌ در مجلس‌ خبرگان‌ رهبری‌ در دوره‌های‌ اوّل‌ و دوّم‌ بود. وی‌ همچنین‌ از اعضای‌ جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌، پیش‌ و پس‌ از انقلاب‌ اسلامی‌ بوده‌ است‌. استاد حکیم تا سال پیش امامت‌ نماز جمعه‌ شهر مقدس‌ قم‌ را بر عهده‌ داشتند و بنا به مصلحت از امامت جمعه استعفا دادند. آیة‌ الله جوادی‌ آملی‌، هم‌ اکنون‌ در حوزه‌ علمیه‌ قم‌ به‌ تربیت‌ طلاب‌ می‌پردازد.

 

 


ادامه مطلب

پنجشنبه 17 تیر 1389

علل پیدایش نهضت اصلاح دینی

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :فلسفه سیاسی ،

علل پیدایش نهضت اصلاح دینی

(پروتستانیزم)

رفورم ها یا اصلاحات همواره نقاط عطفی در مطالعه ی تاریخ تمدن های مختلف بشری بوده اند. قطع یقین تغییرات و دگرگونی های گوناگون یک جامعه در برهه های مختلف تاریخ اش از تغییرات در خصوصیات و خلقیات مردم آن جامعه حاصل می شود. همین موضوع است که موجب شده تا مطالعه ی این اصلاحات را بتوان به عنوان مدخلی برای مطالعه ی تاریخ جوامع گوناگون به حساب آورد. نهضت پروتستانتیزم نیز از این قاعده مستثنی نیست. اهمیت این نهضت را می توان از دو منظر مورد توجه قرار داد: اول آنکه این رفورم در واقع رفورمی کاملا دینی است و از پشتوانه های دینی مسیحیت برخوردار است. این موضوع اهمیت بررسی آن و توجه به نقش اش در تغییرات روانشناختی و جامعه شناختی را صد چندان می کند و دومین عاملی که اهمیت این حرکت را نشان می دهد، تداخل زمانی وقوع نهضت دینی پروتستانتیزم با برهه ی گذار غرب از قرون وسطی به رنسانس است. رنسانس دورانی است که در حقیقت به عنوان تاریخ شروع غرب جدید از آن یاد می کنند. دورانی که با پشت کردن به بسیاری از مولفه های گذشته اش بنیان های مدرنیته و عصر سلطه تکنیک را پایه گذاری می کند. با توجه به دو ویژگی مهمی که بیان شد اگر ده ها کتاب هم درباره ی این نهضت به نگارش در آید، هنوز برخی از زوایای آن پنهان می ماند. از این رو بنا داریم تا در قسمت اول این مقاله نگاهی به برخی علل وقوع این جریان داشته باشیم ودر قسمت دوم آن درباره ی حرکت پروتستانتیزم وبنیانگذاران اش در اروپا و تاثیرات آن بر غرب جدید صحبت کنیم. در انتها نیز این مدعا را به بحث می گذاریم که چرا پروتستانتیزم را روشنفکری دینی و سردمداران آن را روشنفکران دینی می نامیم.


ادامه مطلب

دوشنبه 14 تیر 1389

بازگشت خوانندگان لس آنجلسی به وطن

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :عمومی ،

این خبر را بخوانید:

خبر آنلاین: بر اساس آخرین اخبار و اطلاعات مربوط به ورود برخی خوانندگان لس آنجلسی به کشور، بیژن مرتضوی پیش از این هم چندین بار به ایران آمده و بحث ورود معین به رغم تکذیب در بی بی سی، جدی است.

همچنین بر خلاف اخبار موجود، دیدار این خوانندگان با برخی مسئولان دولتی نه تهران بلکه در نیویورک انجام شده است.

به گزارش «فردا» رضا رشید پور که برای اولن بار عکس حبیب از خوانندگان لس آنجلسی را در وبلاگ خود کار کرد و با این اقدام شایعه های ورود او به ایران را تائید کرد، در مطلبی به همین موضوع اشاره کره و نوشته؛ سفر آقای مرتضوی به کشورمان مسبوق به سابقه بوده و ایشان برای مراودات خانوادگی بارها به تهران آمده اند . اما صورت مساله در مورد آقای معین متفاوت است . ایشان حدود یک ماه پیش با دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن تماس گرفته و برای سفر به ایران اظهار تمایل کرده اند .

پاسخ مقامات مربوط به این درخواست مثبت بوده و حتی از این تصمیم استقبال هم کرده اند . اما در ادامه معین برای اطمینان بیشتر تضمین کافی خواسته که ظاهرا این تضمین هم به ایشان داده شده . انتشار زود هنگام این خبر باعث پدید آمدن واکنشهای متضاد شده و معین مجبور می شود تا برای کاستن از این هجمه در گفتگو با تلویزیون بی بی سی تمام قضیه را تکذیب کند .

جالب این است که همه ی این علاقه مندی ها برای بازگشت به ایران نتیجه ملاقات برخی مقامات رسمی با چهره های سرشناس در آمریکا بوده . بنابراین بر خلاف تصور عمومی دیدار های خصوصی با آقایانی مانند حبیب و معین در تهران انجام نشده و ریشه در نیویورک دارد.

 

***   ***   ***

نمی‌دانم در مورد این خبر چه بگویم. نمی‌توانم انکار کنم که قلبا از بازگشت این دو هنرمند به ایران خوشحالم. ابتذال بعضی از این لس‌آنجلس نشینان به مراتب کمتر از مشابه‌های وطنی است؛ پس چرا باید از بازگشت آن‌ها به وطن ناراحت باشیم؟! شادمهر عقیلی را که به خاطر دارید، آدم وقتی آثار او را می‌بیند یاد این مثل قدیمی‌ها می‌‌افتد که فلانی از بی‌چادری است که خانه مانده! شما چه فکر می‌کنید؟


دوشنبه 14 تیر 1389

روزنامه و روزنامه نگاری در ایران

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :روزنامه نگاری ،

نگاهی به تاریخچه مطبوعات در ایران از آغاز تا 1320

مخالفت شدید محمدعلیشاه با اساس مشروطیت و آزادیخواهان نهایتا منتهی به كودتای وی و به توپ بستن مجلس شورای ملی در 23 جمادی الاولی 1326 هـ. ق شد. نامبرده به دستیاری درباریان و دیگر مخالفان مشروطه رسما علم مخالفت با مشروطه را بر افراشت و علی رغم قسمی كه در پاسداشت آن یاد كرده بود بنیان مشروطیت را بر هم زد. ‌

حوادث مذكور تاثیر بسزایی در وضع جراید ایران داشت به طوری كه پس از جریان بمباران مجلس تمتم مدیران جراید كه مدافع مشروطیت و مخالف استبداد بودند یا كشته شدند یا از نفی بلد شده تبعید گشتند. در نتیجه استبداد صغیر بر كشور سایه افكنده و ركن چهارم مشروطیت تعطیل گردید. میرزا جهانگیر خان صور اسرافیل و نیز مدیر روزنامه روح القدس از جمله فدائیان و مقتولین این حوادث بودند. آنهایی هم كه توانستند از این مهلكه جان سالم به در برند از قبیل سید محمد رضا مساوات مدیر روزنامه مساوات و علی اكبر دهخدا نویسنده روزنامه صور اسرافیل كه بعدا روزنامه ای به همین نام در سوئیس تاسیس كرد و همچنین مدیر روزنامه مظفری و مدیر الملك مدیر روزنامه صبح صادق و جمع زیاد دیگری آواره و حیران و سرگردان د رممالك بیگانه از جمله اروپا، هند و مصر به سر می‌بردند. تا اینكه قهرمانان ملی بار دیگر به پا خواسته تهران را فتح كردند، بنیان استبداد را برچیده و مشروطیت را احیاء نمودند. بنابراین محمد علیشاه تاج و تخت را رها كرده به روسیه پناه برد و آزادیخواهان و مدیران و اصحاب مطبوعات به موطن خویش بازگشتند.


ادامه مطلب

دوشنبه 14 تیر 1389

مجوز یک نشریه لغو و به سه نشریه تذکر داده شد

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :روزنامه نگاری ،

مجوز یک نشریه لغو و به سه نشریه تذکر داده شد

به گزارش گروه دبیر هیأت نظارت بر مطبوعات در تاریخ 31 خردادماه، هیأت نظارت بر مطبوعات موضوع تخلفات نشریات مطرح و به‌شرح ذیل تصمیم‌گیری شد:

1 ـ مجوز فصلنامه «فرهنگ آموزش» بدلیل انتشار مطالب مخالف موازین اسلامی به استناد بند 1 ماده 6 قانون مطبوعات و تبصره ماده 11 آن قانون لغو شد.

2 ـ به ماهنامه «فردوسی» به‌دلیل افترا به نهادها و ارگان‌های نظام، انتشار مطالب خلاف واقع و عدم پایبندی به رسالت مطبوعاتی به استناد بندهای 8 و 11 ماده 6 و ماده 2 قانون مطبوعات تذکر داده شد و مقرر گردید مراتب جهت پیگرد قانونی به مرجع قضایی ارسال شود.

3 ـ به هفته‌نامه «رودکی» و ماهنامه «گلستانه» به‌دلیل عدم پایبندی به رسالت مطبوعاتی به استناد ماده 2 قانون مطبوعات تذکر داد.


شنبه 12 تیر 1389

افول جهانی حرفه روزنامه نگاری

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :روزنامه نگاری ،

افول جهانی حرفه روزنامه نگاری

روزنامه نگاران ایرانی در سال های اخیر هر روز بیش از گذشته نسبت به آینده حرفه ای و وضعیت شغلی خود ناامید می شوند. دستمزدهای آن ها گاه چندین ماه به تعویق می افتد، در محیط کار با برخوردهای نامناسب روبرو هستند، وضعیت قراردادهای کاری آن ها غالبا مشخص نیست و در نهایت، وجود فقدان امنیت شغلی و حرفه ای که ناشی از سخت گیری های قضایی و همچنین چالش های فراوان در حوزه روابط کارگر و کارفرما، سبب شده است تا روزنامه نگاری هر روز بیش از گذشته به حرفه ای تبدیل شود که ناامن و پرمخاطره است. در کنار این، رویدادهای ناگواری چون سقوط هواپیمایی که کاربرد غالبش نظامی بود و خبرنگاران غیرنظامی را به منطقه انجام مانوری نظامی می برد، این پرسش را پررنگ کرد که چرا در کنار همه محدودیت های موجود بر سر راه حرفه روزنامه نگاری، هنوز در زمینه بسیاری از استانداردهای ابتدایی برای حفاظت از خبرنگاران در حوزه های خبری خلاهایی وجود دارد. برای نمونه ای جدیدتر از این دست رویدادها می توان به ترکیدن لاستیک اتوبوس حامل خبرنگارانی اشاره کرد که از سوی یکی از وزارت خانه ها به حوزه ای خبری خارج از استان تهران اعزام شده بودند.


ادامه مطلب

دوشنبه 7 تیر 1389

از دکتر سروش بیشتر بدانیم

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :سیاسی ،

از دکتر سروش بیشتر بدانیم

 

عبدالکریم سروش درسال 1324 در شهر تهران متولد گردید . وی در خانواده ای متوسط، دوران جوانی را سپری کرد وجهت ادامه تحصیل در رشته داروسازی عازم انگلستان گردید وموفق به اخذ مدرک آن شد . وی هم زمان در رشته شیمی مشغول به تحصیل گردید و در دانشگاه تهران در رشته تاریخ وفلسفه علوم موفق به اخذ مدرک دکترا شد .

 وی در بحبوحه انقلاب در صف انقلابیون به مبارزات مردم پیوست ودر شورای انقلاب فرهنگی ( پس از پیروزی انقلاب )نقش فعالی را ایفا نمود . سروش در این دهه ،علیه اندیشه های مارکسیستی وکمونیستی به ویژه حزب توده ،نوشته های تندی را به رشته تحریر در آورد .

 


ادامه مطلب

چهارشنبه 2 تیر 1389

آزادی در اندیشه شهید مطهری

   نوشته شده توسط: علی ولی پور    نوع مطلب :فلسفه سیاسی ،

آزادی در اندیشه شهید مطهری

آزادی اجتماعی

استاد مطهری در تعریف آزادی اجتماعی می‌گوید: «بشر باید در اجتماع از ناحیه سایر افراد اجتماع آزادی داشته باشد، دیگران مانعی در راه رشد و تكامل او نباشد، او را محبوس نكنند... كه جلو فعالیتش گرفته شود، دیگران او را استثمار نكنند، استخدام نكنند،‌ استعباد نكنند، یعنی تمام قوای فكری و جسمی او را در جهت منافع خودشان به كار نگیرند.12

مطهری فقدان آزادی اجتماعی را یكی از گرفتاری‌های بشر در طول تاریخ ذكر می‌كند و می‌گوید: «یكی از مقاصد انبیاء به طور كلی و به طور قطع این است كه آزادی اجتماعی را تأمین كنند و با انواع بندگی‌ها و بردگی‌ها اجتماعی و سلب آزادی‌هایی كه در اجتماع هست مبارزه كنند.»13

وی برای اثبات آزادی اجتماعی در دین به آیه‌ 64 سوره آل عمران اشاره می‌كند و در تفسیر آن می‌گوید: «در مقام پرستش، جز خدای یگانه چیزی را پرستش نكنیم، نه مسیح را و نه اهرمن را... و اینكه هیچ كدام از ما دیگری را بنده و برده خودش نداند و هیچ‌كس هم یك نفر دیگر را ارباب و آقای خودش نداند،‌ یعنی نظام آقایی و نوكری ملغا، نظام استثمار ملغا، نظام لامساوات ملغا،‌ هیچ‌كس حق استثمار و استعباد دیگری را نداشته باشد.»14

دنیای امروز هم آزادی اجتماعی را یكی از مقدمات خودش می‌شمارد، اگر مقدمه اعلامیه جهانی حقوق بشر را خوانده باشید این را می‌فهمید. در آنجا می‌گوید: عله‌العلل تمام جنگ‌ها، خونریزی‌ها و بدبختی‌ها كه در دنیا وجود دارد این است كه افراد بشر به آزادی دیگران احترام نمی‌گذارند.

آیا منطق انبیاء تا اینجا با منطق امروز موافق است؟ آیا آزادی مقدس است؟ بله مقدس است و بسیار هم مقدس است. پیغمبر اكرم(ص) همیشه از اموی‌ها بیم داشت و از آینده آنها بر امت نگران بود. فرمودند: اولاد ابی‌العاص اگر به سی نفر برسند،‌ بندگان خدا را بنده خود و مال خدا را مال خود حساب می‌كنند و در دین خدا هم آنچه بخواهند بدعت ایجاد می‌كنند. پس این مطلب هم درست است كه آزادی اجتماعی مقدس است.

آزادی معنوی مقدمه‌ای بر آزادی اجتماعی

مطهری آزادی معنوی را مقدمه‌ای برای رسیدن به آزادی اجتماعی می‌داند. به باور وی برای رسیدن به آزادی واقعی اجتماعی، انسان‌ها باید نخست از درون خود آزاد گردند و بنده و برده شهوات و مادیات و دلبستگی‌های دنیوی نباشند. «آزادی اجتماعی‌، آزادی انسان است از قید و اسارت افراد دیگر ولی آزادی معنوی... آزادی انسان است از قید و اسارت خودش.»

ایشان درباره تأمین آزادی معنوی می‌نویسد: «تقوا به انسان آزادی معنوی می‌دهد یعنی او را از اسارت و بندگی هوا و هوس آزاد می‌كند، رشته آز و طمع و حسد و شهوت و خشم را از گردنش برمی‌دارد و به این ترتیب، ریشه رقیب‌ها و بردگی‌های اجتماعی را از بین می‌برد. مردمی كه بنده و برده پول و مقام نباشند هرگز زیر بار اسارت‌ها و رقیب‌های اجتماعی نیز نمی‌روند.»

آزادی در اظهار نظر، انتقاد و نظارت

در اندیشه‌های اسلامی دین و آزادی نه تنها رو در روی هم نیستند بلكه باید دین را آزادانه پذیرفت و اساساً دین اجباربردار نیست و دین اجباری هیچ ارزشی ندارد و اسلامش نیز پذیرفته نیست. به باور مطهری:

«از نظر اسلام، مفاهیم دینی همیشه مساوی با آزادی بوده است، درست برعكس آنچه در غرب جریان داشته است... كه مفاهیم دینی مساوی با اختناق اجتماعی بوده است.»19

مطهری نه تنها به آزادی بیان معتقد است،‌ بلكه آن را یگانه راه نجات اسلام در طول تاریخ و نظام جمهوری اسلامی در آینده ذكر می‌كند. بیان اندیشه‌های مختلف، معنای نفاق و دورویی حاكم بر جامعه را از بین برده و باعث شفافیت هر چه بیشتر اندیشه‌ها می‌گردد. بدین صورت است كه آزادی بیان باعث قوت و رونق علم و حكمت در سطح جامعه می‌گردد و فضای نفاق، دورویی و چاپلوسی از جامعه رخت برمی‌بندد.

آزادی احزاب و گروه‌های سیاسی

مطهری در مباحث خود درباره احزاب و تشكل‌های سیاسی، بیشتر به بیان مرز آزادی آنها در حكومت اسلامی پرداخته است. اما دیدگاه كلی وی در این‌باره مبتنی بر آزادی احزاب است، منتها احزابی كه بدون توطئه و فریب‌كاری به فعالیت اشتغال دانسته باشند: «در حكومت اسلامی احزاب آزادند. هر حزبی اگر عقیده غیر اسلامی هم دارد آزاد است؛ اما ما اجازه توطئه‌گری و فریب‌كاری نمی‌دهیم.»20

احزاب و گروه‌ها تنها در صورتی می‌توانند آشكارا فعالیت كنند كه عقاید و نظرهای خود را صریحاً بیان كنند و با منطق و استدلال به گفت‌‌و‌گو با دیگران بپردازند.

آزادی اگزیستانسیالیستی

استاد مرتضی مطهری در كتاب انسان كامل به نقد و بررسی مكتب اگزیستانسیالیسم در زمینه آزادی انسان پرداخته‌اند كه در اینجا به مختصری از آن اشاره می‌شود.

این مكتب معیار كمال انسانی و در واقع جوهر انسان و ارزش ارز‌ش‌های انسان را آزادی می‌داند و معتقد است كه انسان تنها موجودی است كه در این عالم، آزاد آفریده شده است؛ یعنی محكوم هیچ جبر و ضرورت و تحمیلی نیست. و به تعبیر قدما انسان در عالم خلقت یك موجود مختار است نه یك موجود مجبور، و به تعبیر بعضی‌ها غیر انسان هر چه هست مجبور است؛ یعنی تحت تأثیر جبری یك سلسله علل و معلولات است، ولی انسان مجبور نیست و او را هیچ‌گونه جبر علی و معلولی اداره نمی‌كند.21

اینجا آزادی به معنی آزادی فلسفی را مطرح می‌كند: انسان، آزاد و مختار آفریده شده است و حتی انسان سرشت خود را باید به خود بدهد. بعد می‌گوید: هر چیزی كه بر ضد آزادی و منافی با آن باشد، انسان را از انسانیت خارج و او را بیگانه از انسانیت می‌كند.22

نقش اعتقاد به خدا در سلب آزادی از دیدگاه این مكتب

این مكتب می‌گوید انسان باید «آزاد مطلق» باشد. به همین دلیل گروهی از اگزیستانسیالیست‌ها معتقدند كه اعتقاد به خدا از دو نظر با این مكتب سازگار نیست؛ اول اینكه اعتقاد به خدا مستلزم اعتقاد به قضا و قدر است و اعتقاد به قضا و قدر، هم مستلزم اعتقاد به جبر و هم مستلزم اعتقاد به طبیعت ثابت بشری است. چون اگر خدایی وجود داشته باشد بشر باید در علم آن خدا یك طبیعت معین داشته باشد و «لامتعین» نخواهد بود. پس قضا و قدر و در نتیجه جبر بر انسان (حاكم می‌شود) و دیگر اختیار و آزادی ندارد. پس ما چون آزادی را قبول كرده‌ایم، خدا را قبول نمی‌كنیم. ثانیاً قطع نظر از اینكه اعتقاد به خدا با اعتقاد به آزادی (به عقیده اینها) منافی است، اعتقاد به خدا مستلزم ایمان به خداست و ایمان به خدا یعنی تعلق و بسته بودن به خدا و حال آنكه این برخلاف آزادی است؛ خصوصاً اگر این تعلق، اعتقاد به خدا باشد. چون بستگی به خدا فوق همه بستگی‌هاست.

درباره این مكتب از دو جنبه می‌شود بحث كرد: یكی اینكه اعتقاد دارند كه اعتقاد به خدا منافی با آزادی و اختیار است و این یك اشتباهی است كه كرده‌اند. اینها قضا و قدر را نشناخته‌اند و الا اعتقاد به قضا و قدر آن‌چنان كه در معارف اسلامی هست، به هیچ وجه با آزادی و اختیار انسان منافی نیست.

اشكال دوم این مكتب در این است كه گفته‌اند تعلق و وابستگی به هر چه باشد ضد آزادی انسان است. آزادی اگر به این مرحله برسد كه انسان حتی از غایت و كمال خودش آزاد باشد،‌ این نوع آزادی از خودبیگانگی می‌آورد. این نوع آزادی است كه بر ضد كمال انسانی است.